24/10/2015
24/10/2015

GS Lê Văn Lan lý giải đề xuất đổi tên TP Bắc Giang thành Phủ Lạng Thương

Giáo sư sử học Lê Văn Lan cho rằng, việc đổi tên thành phố Bắc Giang thành phủ Lạng Thương có ý nghĩa to lớn trong việc làm giàu tri thức cho nhân dân, nhắc nhở về con đường, kinh nghiệm phát triển của đô thị này. 

Đề xuất đổi tên thành phố Bắc Giang thành phủ Lạng Thương được nêu trong hội thảo khoa học "Di sản văn hóa - từ Phủ Lạng Thương đến thành phố Bắc Giang" (ngày 16/10). Trao đổi với VnExpress, người chủ trì hội thảo, GS sử học Lê Văn Lan cho biết, có rất nhiều cơ sở cho việc đổi tên này. Phủ Lạng Thương là đô thị đầu tiên và lâu đời nhất của tỉnh miền núi trung du Bắc Giang. Nó được thành lập từ năm 1888 với sứ mạng là trung tâm hành chính cho cả vùng rộng lớn bao gồm tỉnh Bắc Ninh, trung du và thượng du Bắc Bộ. 

gs-le-van-lan-ly-giai-de-xuat-doi-ten-tp-bac-giang-thanh-phu-lang-thuong

GS sử học Lê Văn Lan cho rằng việc đổi tên thành phố Bắc Giang thành phủ Lạng Thương có ý nghĩa to lớn. Ảnh: Quỳnh Trang.

Tra cứu theo tên chữ, Phủ Lạng Thương có nghĩa là miền đất Lạng Giang mà có thủ phủ hành chính nằm trên sông Thương. Bởi là trung tâm hành chính của một miền rộng lớn, Phủ Lạng Thương có đường giao thông huyết mạch quốc lộ 1, đường sắt, đường thủy hoạt động tấp nập. Tàu bè từ đây dọc sông Thương lên xứ Lạng hay ra cảng Hải Phòng... đem rất nhiều hàng hóa từ biển lên rừng và ngược lại. Phủ Lạng Thương cũng có các sở nghiên cứu, bệnh viện, trường học..., là đô thị phát triển, tiêu biểu khi đó. 

Rất nhiều danh nhân ở các lĩnh vực văn hóa, xã hội, kinh tế... qua nhiều thời kỳ như cố GS Hoàng Như Mai, cố nhạc sĩ Tô Vũ... đều là con em của Phủ Lạng Thương. "Cái tên Phủ Lạng Thương mang cả ý nghĩa lịch sử, văn hoá, thẩm mỹ, thể hiện được sứ mạng và truyền thống đẹp đẽ của một đô thị hạt nhân tiêu biểu khi đất nước vẫn còn là vùng nông thôn rộng lớn", GS Lê Văn Lan nói.

Nhà sử học phân tích thêm, bởi có đô thị hạt nhân phủ Lạng Thương làm tiền đề, tỉnh Bắc Giang sau đó được thành lập. Tuy nhiên số phận của tỉnh này khá long đong, lúc sáp nhập với Bắc Ninh thành Hà Bắc (1962), lúc được tách ra (năm 1997) với tỉnh lỵ là thị xã Bắc Giang. Phủ Lạng Thương do đó chính là tiền thân của thị xã và thành phố Bắc Giang bây giờ.

"Đổi lại tên Phủ Lạng Thương là việc làm có ý nghĩa to lớn, mang lại nhiều lợi ích. Nó thúc đẩy việc người dân tìm hiểu về địa danh, nguồn cội, lịch sử... nơi mình sinh sống, tức là có tác dụng mở mang dân trí, làm giàu thêm tri thức cho con người. Qua tìm hiểu, họ sẽ suy nghĩ đến những giá trị, sứ mạng của quê hương được kế thừa mà sống có tránh nhiệm hơn. Đồng thời người dân cũng nhận ra được con đường, kinh nghiệm phát triển vùng đất của cha ông để có hướng đô thị hoá quê hương một cách đúng đắn", GS Lê Văn Lan phân tích.

gs-le-van-lan-ly-giai-de-xuat-doi-ten-tp-bac-giang-thanh-phu-lang-thuong-1

Phủ Lạng Thương ngày xưa là trung tâm hành chính của cả vùng rộng lớn, là đô thị hạt nhân tiêu biểu, có tuyến đường bộ huyết mạch đi qua, đường sắt, được thủy phát triển. Ảnh tư liệu. 

Các lợi ích của việc đổi tên này, theo ông là lâu dài và to lớn nên không thể đem vật chất ra để so sánh có gây tốn kém hay không. Sự phiền hà về thủ tục hành chính, nhà sử học cũng cho rằng, sẽ giải quyết được theo kinh nghiệm của tỉnh Hà Nam trước đây đã đổi tên thị xã Hà Nam thành Phủ Lý (lấy theo tên phủ Lý Nhân được đặt từ thời vua Minh Mạng 1822). Một loạt các xã "Chiến thắng", "Đoàn Kết" được đặt từ thời cải cách ruộng đất sau này cũng lấy lại tên trước đây với ý nghĩa riêng. "Những địa danh cấp xã ấy có thể đổi về tên cũ vậy sao thành phố Bắc Giang có tên Phủ Lạng Thương với nhiều ý nghĩa, giá trị văn hóa, lịch sử... lại không thể thay lại", nhà sử học đặt câu hỏi.

Đề xuất đổi tên, theo GS Lan, xuất phát từ mong muốn của nhiều con dân Bắc Giang như ông Nguyễn Đình Bưu, nguyên Giám đốc Sở Văn hóa Thông tin Bắc Giang, TS Khổng Đức Thiêm, Ban Nghiên cứu lịch sử Đảng... Ông cho rằng, nhiều đô thị, tỉnh thành của Việt Nam cũng trải qua bao lần thay tên, nhưng chỉ nên lấy lại tên xưa cho một số địa danh. Cái đặc biệt của phủ Lạng Thương được giáo sư sử học nhấn mạnh là "hạt nhân đô thị xuất hiện khi đất nước còn là một vùng nông thôn rộng lớn".

Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và du lịch Bắc Giang, ông Nguyễn Thế Chính cho biết, ý kiến đổi tên thành phố Bắc Giang thành Phủ Lạng Thương chỉ là của các nhà khoa học trong hội thảo. Đề xuất này có thể trở thành hiện thực hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố bởi liên quan đến hoạt động của ngành Nội vụ. "Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch sẽ báo cáo chi tiết đề xuất này lên UBND thành phố để được xem xét và nhận chủ trương. Việc đổi tên liên quan đến nhiều vấn đề nên phải có sự nghiên cứu cẩn thận, tham khảo ý kiến của nhân dân...", ông Chính nói.

Quỳnh Trang

Nguồn: Vnexpress

 
loading...