03/10/2015
03/10/2015

Khai tử đại học nên làm như ngân hàng

Khai tử đại học nên làm như ngân hàng. Ông Lê Trường Tùng đề xuất như vậy khi bàn về hiện tượng bùng nổ đại học trong chuyên mục Góc nhìn thẳng .

Việc sinh viên ra trường cầm trên tay mảnh bằng đại học gần như không giá trị gì đang trở nên nhức nhối. Bộ GD -ĐT đã có ý định khai tử các trường yếu kém. Góc nhìn thẳng mời ông Lê Trường Tùng, nguyên Hiệu trưởng Đại học FPT để bàn luận về vấn đề này.

Nhà báo Hoài Bắc: Thưa ông, ‎đào tạo thì có thể xuê xoa nhưng thị trường lao động lại vô cùng sòng phẳng. Ông nghĩ gì trước hiện trạng sinh viên ra trường với mảnh bằng đại học chẳng có giá trị gì?

Ông Lê Trường Tùng: Thực ra, các vấn đề chất lượng các trường đại học, giá trị của bằng tốt nghiệp đại học hay chuyện thất nghiệp của sinh viên luôn là những vấn đề thu hút sự quan tâm của xã hội.

Theo báo cáo về thị trường lao động hàng quý của Bộ Lao động- Thương binh- Xã hội kết hợp với bên Tổng cục thống kê về cung cấp định kỳ thì có những con số tạo nên sự lo lắng rất lớn trong xã hội.

Ví dụ chẳng hạn số lượng người có bằng đại học trở lên dường như càng ngày nó càng tăng.

Nhà báo Hoài Bắc:Thưa ông, việc đào tạo kém chất lượng không những gây lãng phí cực lớn mà còn gây hoang mang về tâm lý, về tương lai. Vậy theo ông nên khai tử các trường đại học yếu kém có phải là việc cấp bách, cần làm ngay hay nên theo lộ trình thế nào?

Tôi nghĩ rằng, loại bỏ yếu kém không chỉ ở trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo mà ở các lĩnh vực kinh tế xã hội khác. Đó là điều cần phải làm.

Tuy nhiên, mỗi lĩnh vực nó có ảnh hưởng đến xã hội nhất định, có có những cái tính cách nhất định về nguyên tắc cần phải tuân thủ.

Quan trọng nhất hiện nay là phải làm như thế nào? Tôi lấy ví dụ như lĩnh vực tài chính ngân hàng chẳng hạn. Các ngân hàng yếu kém thì nhà nước cũng phải đưa ra một lộ trình để tự ngân hàng tự cải tổ chính mình như thế nào? Nếu không cải tổ thì sát nhập ngân hàng như thế nào? Hoặc các biện pháp khác như nhà nước thu lại ngân hàng với giá 0 đồng.

Do đó, trong lĩnh vực đào tạo cũng sẽ có những cái điều chỉnh như vậy. Như hiện nay thì ai cũng hi vọng cần có những biện pháp cấp bách để nâng cao cơ sở giáo dục và đào tạo trong đó có giáo dục đại học trở lên. Tuy nhiên cụ thể lộ trình như thế nào thì chưa rõ ràng.

Nhà báo Hoài Bắc: Nếu việc này được thực hiện thì nên khai tử cả trường công hay chỉ nên làm với trường tư?

Tôi nghĩ các chính sách nên nhất quán giữa trường tư và trường công.

Bởi vì về mặt nguyên tắc thì đòi hỏi của xã hội về chất lượng phải cao không phân biệt giữa trường tư và trường công.

Về mặt quản lý nhà nước cũng như khía cạnh của người học về mặt lao động, nhân tài và chuyện tồn tại của trường chất lượng kém không hợp lý và nó gây ra hệ lụy nhất định.

Những chính sách đưa ra thì phải triển khai đồng loạt, tất cả các trường đều nằm trong một hành lang chung.

Tất nhiên, những trường công do nhà nước đầu tư thì có tác động, giải pháp chịu dự quản lý của cơ quan chủ quản của trường đấy. Do đó sẽ khác với các trường tư do các nhà đầu tư xây dựng và phát triển thì sẽ chịu tác động, giải pháp khác.

Nhà báo Hoài Bắc: Vậy ông có đề xuất lộ trình gì không?

Hiện nay các trường do nhà nước quản lý thì các trường yếu kém sẽ hạn chế chỉ tiêu, các quyết định đình chỉ tuyển sinh. Nếu đình chỉ tuyển sinh trong thời gian dài nhưng các trường vẫn không khắc phục được nguyên nhân bị đình chỉ tuyển sinh thì sẽ bị đình chỉ hoạt động. Như vậy, lộ trình này quá dài.

Đa phần để đình chỉ hoạt động của một trường thì phải có một lý do rất nghiêm trọng. Còn những trường vẫn hoạt động nhàn nhàn thì một năm vẫn tuyển một vài trăm sinh viên nên vẫn tồn tại vẫn cung cấp đầu ra cho thị trường.

Và tôi nghĩ, nếu nó mạch lạc, rõ ràng, nó có một lộ trình tương đối minh bạch với các trường thì tôi nghĩ nên theo góc độ đầu tư, nhà nước nên vạch ra một hành lang như thế nào là một trường đủ điều kiện hoạt động. Vấn đề này cũng không khó lắm. Bây giờ vẫn đang tiến hành các giải pháp tự đánh giá để trở thành chất lượng. Tuy nhiên, chất lượng này còn phụ thuộc rất lớn đến mức độ đầu tư vào trường đó như thế nào.

Bởi vì, qua quá trình vận hành trường đại học FPT thì chúng tôi nhận rõ một điều như thế này sẽ không thể xây dựng trường đại học TOP nếu mức độ đầu tư không đủ tầm, tiền để xây dựng trường đại học.

Ở thời điểm năm 2006 - ĐH FPT ra đời khi đó nhà nước yêu cầu tiêu chuẩn là một trường đại học cần phải có số vốn 15 tỷ tương đương với 1 tỷ USD ở thời điểm đấy.

Con số này có thể là lớn với các cấp trường khác nhưng đối với đại học thì 1 triệu USD là hết sức nhỏ.

Và rồi những năm sau, tiêu chí đó đã được tăng dần lên và trở thành một quy định vốn như hiện nay là 250 tỷ mới được thành lập trường đại học. Tuy nhiên bây giờ lại có một nghịch lý, cái đó là yêu cầu đối với những trường chuẩn bị thành lập nhưng không yêu cầu đối với những trường đã tồn tại.

Nếu tôi có quyền thì tôi cũng quy định luôn đây chính là chuẩn, tối thiểu và thậm chí cao hơn đối với tiêu chuẩn trường đại học.

Và trong lộ trình, trường đại học nào không đủ vốn đầu tư như vậy thì 3 năm anh phải làm mọi cách để tăng vốn đầu tư lên, kể cả các trường nhà nước. Do đó, cách thức hoạt động các trường này phải huy động vốn, hoặc phải sát nhập vào một trường khác, không thì phải chuyển xuống cấp thấp hơn như CĐ, Trung cấp.... với mức độ đầu tư thấp, phù hợp hơn. Qquy định này trong 3 năm, các trường không đủ vốn thì phải đầu tư đủ mới tồn tại.

Như vậy, cái này mới là nền tảng quan trọng để đảm bảo đầu tư đúng mức. Nó là phương án dự phòng cho trường hợp tuyển sinh khó khăn thì nó cũng có nguồn vốn để đầu tư, phát triển được.

Còn nếu đầu tư ít mà hết tiền, trông chờ vào học phí và khi học phí giảm, đầu vô giảm thì sẽ ảnh hưởng rất lớn đến nguồn thu ban đầu của trường. Điều nay kèm theo nhiều hệ lụy như hiện nay.

Do đó, chỉ cần môt văn bản ký và kiểm soát chặt chuyện ấy thì sau 3 năm bức tranh về giáo dục Việt Nam sẽ có những thay đổi rất lớn.

Xin cảm ơn ông Lê Trường Tùng về những ý kiến thú vị.

  • VietNamNet

Nguồn: Go.vn

 
loading...